Gana ka sukesuw: ɲɛnamaya bonya ɲɛgɛnw
Ganafantazi sukesu, min be weele ko Abebuo (“talen”), .ka ca ni sutara minanw ye fɔɔ ka taga ka na .-o yeɲɛnamaya n’a ka ciyɛn ɲɛnajɛw, minw labɛnna walisa ka banbagatɔ yɛrɛ yɛrɛ yira. A bɔnin be jɛgɛ belebelebaw ma minw be nɛrɛmuguman ye, pɔkɔri kulɛrilamanw wala awiyɔn minw be ni jamana ka darapo-masirininw ye, u kelen kelen bɛɛ ye ntalen ye yiri la, o ye cikan laban ye min sɛbɛra yiri la. Sɛnɛkɛlaw be bonya la a kan ni sukesuw ye minw bɔnin be u ka baarakɛminanw wala u ka sɛnɛfɛnw ma, jɛgɛfeerelaw be ni jɛgɛ sifa tigitigi ye u be min feere, k’a sɔrɔ jara-bɔlan be kuntigiw dɔrɔn lo bolo (fanga tagamasiɲɛ) ani kɔnɔw be mara Labadi masacɛ denbayaw ye. O dilanfɛn bɛɛ labɛnna ni ŋaniya ye, a b’a tigi ka jogo, a ka baara n’a ka lɔyɔrɔ yira.
O kɛcogo bɔra Akara Ga mɔgɔw cɛma ani a jɛnsɛnna sisan Gana jamana bɛɛ la. Ni u ka kanubaga dɔ sara, denbayaw be lajɛn ka desizɔn ta sara min ka ɲi, tuma caaman na u be yirilɛsɛlaw ɲininga walisa k’u ka bonya yeli kɛ tiɲɛn ye. O bololabaara ye bonya baara ye, min be mɔgɔw ka landakow ɲagami ɲɔgɔn na ni mɔgɔ yɛrɛ ka maanaw ye.
Gana sarakabɔliw ye koow ye minw be kɛ ni ɲɛnamaya ye, o ye sababu laban ye ka mɔgɔ saninw bonya ni dɔnkiliw, dɔnkiliw ani seko ni lɔnko yiracogow ye. Denbayaw fɛ, o sukesuw ye sara ye min be bɔ dusukun na; diɲɛ mɔgɔw fɛ, u ye sekoyira baaraw ye minw ɲɔgɔn tɛ yen. Hali ni o koo bɔra Ga ka laada la, o kɛcogo ye diɲɛ bɛɛ ka hakili sama, ani sukesu dɔw yɛrɛ be yira mizew kɔnɔ i n’a fɔ mɔgɔw ka laadakow, minw be yɔrɔ ka ciyɛnw ni diɲɛ bɛɛ ka waleɲumanlɔn ɲɔgɔn minɛ.
Sutarayɔrɔw la,o sukesuw be fiɲɛ yɛlɛma-u ka bololabaara gɛlɛnw n’u ka ɲɛgɛnw be dusukasibagatɔw minɛ, ka dusukasi nɔgɔya ni danbe ye .. Yirilɛsɛbaga Eric Kpakpo Adotey y’a fɔ ko: “Mɔgɔw be ɲinɛ wagati dɔɔni kɔnɔ min be yen, u be sukesu kanu ani fiɲɛ be yɛlɛma.”Yɛlɛko be ɲagami ni ɲɛji ye, k’a sɔrɔ sukesu kelen kelen bɛɛ be kɛ ɲɛnamaya maana ye min tɛ ban, a be min bonya.
N’i ka sukesu tun ka ɲi ka kɛ i n’a fɔ fɛɛn dɔ min ka di i ye kosɔbɛ, i tun bena sukesu juman lo sugandi?💭
Aw k’aw ka miiriyaw fɔ yɔrɔ nin na . 👇🏼
